Vì sao gọi Điện Ảnh là môn Nghệ thuật thứ 7

Người yêu thích điện ảnh ở Việt Nam lâu nay ít để ý đến nguồn gốc, tên gọi “Nghệ thuật thứ 7” dành cho điện ảnh, mặc dù thỉnh thoảng vẫn gặp trên báo chí tên gọi này. Mươi năm lại đây lác đác xuất hiện một số tài liệu giải thích rằng: “Sở dĩ gọi điện ảnh là nghệ thuật thứ bẩy vì nó ra đời sau 6 nghệ thuật có trước nó”. Nhưng 6 nghệ thuật trước nó là những nghệ thuật gì, thì mỗi người liệt kê ra những tên khác nhau.

Trong công trình văn học “Văn học dân gian và nghệ thuật tạo hình điện ảnh”. TS. Nguyễn Mạnh Lân và TS. Trần Duy Hinh liệt kê 6 nghệ thuật đó là: Văn học, múa, âm nhạc, hội họa, kiến trúc và sân khấu.

Cuốn “Điện ảnh – Nghệ thuật thứ bảy” do Cao Thụy biên soạn lại liệt kê ra: “Văn học, Kiến trúc, Nghệ thuật tạo hình (trong đó có điêu khắc, hội họa, đồ hoạ, trang trí mĩ nghệ), Sân khấu, Múa, âm nhạc.”

Các liệt kê trên không có sự thống nhất khi nêu tên những nghệ thuật ra đời trước Điện ảnh. Hơn nữa, trong số các nghệ thuật trên không ai nêu ra “Nhiếp ảnh” cả. Không rõ vì lý do gì , vì Nhiếp ảnh không phải là một nghệ thuật hay vì nó ra đời sau Điện ảnh?

* Người đầu tiên dùng cụm từ “Nghệ thuật thứ bảy” là Ricciotto Canudo (1879 – 1923) . ông là người Pháp gốc ý, là nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch, nhà nghiên cứu văn học và nghệ thuật. Cụm từ “Nghệ thuật thứ bảy” được ông dùng không phải để đặt tên cho Điện ảnh mà dùng nó khi viết về Điện ảnh trong quá trình nghiên cứu tính chất và mối quan hệ của các loại hình nghệ thuật. Lúc đầu, ông còn chưa dùng cụm từ “Nghệ thuật thứ bảy” mà dùng cụm từ “Nghệ thuật thứ sáu” để chỉ Điện ảnh.

Việc nghiên cứu tính chất của các loại hình nghệ thuật đã được tiến hành từ thời cổ đại. Trong cuốn sách “Phân loại nghệ thuật”1, nhà mỹ học Xô Viết M. Khoán cho biết, nhà nghiên cứu nghệ thuật người Đức Max Dessoir2 (1867 – 1947) phát hiện ra là vào thời “hậu Aristote” người ta đã tách ra 6 loại hình nghệ thuật và căn cứ vào tính chất của chúng xếp thành hai nhóm:

  • Nhóm nghệ thuật tĩnh: gồm có Kiến trúc, Điêu khắc và Hội họa.
  • Nhóm nghệ thuật động: gồm có âm nhạc, Thơ và Múa.
XEM NHIỀU:  [Review phim] Siêu Sao Siêu Ngố: Phim Việt Trăm Tỷ

Sau này Friedrich Hegel (1770- 1831) trong “Những bài giảng về Mỹ học”, theo một hướng nghiên cứu khác, đã xếp 6 nghệ thuật trên thành hai nhóm:

Ads by hihihehe.vn - contact 090-1999-881

  • Nhóm có kích cỡ vật thể nhỏ dần, gồm: Kiến trúc, Điêu khắc và Hội họa.
  • Nhóm có khả năng biểu hiện tăng dần, gồm: âm nhạc, Thơ và Múa.

Điện ảnh sau khi ra đời, nhờ sự tìm tòi sáng tạo của các nghệ sỹ, đã dần dần vươn tới tầm cỡ một nghệ thuật. Các nhà trí thức, các nghệ sỹ, các nhà lý luận rất ủng hộ xu hướng này và bằng những phân tích lý luận sâu sắc tác động mạnh vào quá trình hoàn thiện nghệ thuật Điện ảnh. Một trong những người đó là Ricciotto Canudo.

Nhà đạo diễn , nhà lý luận điện ảnh Pháp Jean Epstein (1897-1953), đã viết: “Vào năm 1911 và nhiều năm sau đó khi phim ảnh trên thực tế và lý luận, còn là trò tiêu khiển cho học sinh, là phương tiện giải trí hấp dẫn, thì Canudo đã hiểu rằng Điện ảnh có thể và cần phải trở thành một Nàng Thơ mới mà lúc đó nó mới chỉ tồn tại trong tiềm năng. Ông đã nhìn thấy những khả năng phát triển cụ thể của Điện ảnh và những tiền đồ vô tận đang mở ra nó”3. Trong cuốn “Lịch sử lý luận Điện ảnh”4, tác giả Guido Aristarco gọi ông là người tiên phong đặt nền móng cho lý luận Điện ảnh.

Ricciotto Canudo trong quá trình nghiên cứu tính chất của các nghệ thuật cũng sử dụng mô hình hai nhóm nghệ thuật trên. Về sau, trong quá trình hoàn thiện lý luận của mình, ông đã đưa “Thơ” trở lại , và năm 1923 ông xuất bản công trình “Tuyên ngôn của bảy nghệ thuật”.

XEM NHIỀU:  [Tin phim] Dự án làm lại phim hoạt hình 'Tom và Jerry' bị phản đối

Khác với các hướng nghiên cứu trước đây, khi sử dụng mô hình hai nhóm nghệ thuật, R.Canudo cho rằng, có hai nghệ thuật chính là Kiến trúc và âm nhạc. Kiến trúc có hai nghệ thuật phù trợ là điêu khắc và Hội họa, tạo thành một nhóm. Âm nhạc có hai nghệ thuật phù trợ là Thơ và Múa, tạo thành một nhóm.

Hai nhóm nghệ thuật này có những tính chất khác nhau. Nhóm I có 3 tính chất: đó là nghệ thuật không gian, là nghệ thuật tĩnh và là nghệ thuật tạo hình. Còn nhóm II có 3 tính chất: đó là nghệ thuật thời gian, là nghệ thuật động và là nghệ thuật tiết tấu.

Có thể thấy rằng, trong nghiên cứu của mình, khi chọn ra 6 nghệ thuật để phân tích, R.Canudo đã kế thừa cơ sở lý luận của những người đi trước, chứ không tùy tiện chọn ra 6 nghệ thuật nào cũng được.

Trong “Tuyên ngôn của bảy nghệ thuật”, sau khi phân tích tính chất của 6 nghệ thuật ở hai nhóm trên, ông dành vị trí thứ bảy cho Điện ảnh mà ông gọi là “Nghệ thuật tổng thể”. Theo R.Canudo thì Điện ảnh tổng hợp các tính chất của 6 nghệ thuật trên. Tức là Điện ảnh vừa là nghệ thuật không gian lại vừa là nghệ thuật thời gian; vừa là nghệ thuật tĩnh lại vừa là nghệ thuật động; vừa là nghệ thuật tạo hình lại vừa là nghệ thuật tiết tấu.

Đã bao thế kỷ trôi qua, cho đến ngày nay, đối với tất cả các dân tộc trên trái đất, hai nghệ thuật (chính) với bốn nghệ thuật phù trợ vẫn không thay đổi. Cái được gọi là tiến triển của nghệ thuật chỉ là cách chơi chữ khó hiểu mà thôi.

Ngày nay, chúng ta biết tổng hợp một cách thẩn kỳ vô vàn kinh nghiệm của con người. Chúng ta biết kết hợp Khoa học và Nghệ thuật để nắm bắt và cố định nhịp điệu của ánh sáng. Sự kết hợp đó được gọi là Điện ảnh”.

Góc Điện Ảnh

Này cô gái, em ngưỡng mộ một tình yêu như thế nào?

Này cô gái, em ngưỡng mộ một tình yêu như thế nào? Một tình yêu thề non hẹn biển vượt qua muôn ...
xem thêm

Xin lỗi, em đã phụ một tấm chân tình!

Tình yêu vốn dĩ là thứ không thể cưỡng cầu hay ép buộc. Người thương mình thì mình lại không ...
xem thêm

Niềm vui

Những niềm vui là những điều đẹp đẽ đối với tôi. Tôi trân trọng niềm vui, đó là những khoảnh ...
xem thêm

Đã từng…

Đã từng yêu nhau như thế. Đã từng hy sinh vì nhau nhiều đến như vậy. Thề hẹn với nhau ...
xem thêm

Này cô gái, thức tỉnh đi em!

Này cô gái, thức tỉnh đi em! Cô gái của tôi, tôi biết em đang trốn đâu đó khóc lóc ...
xem thêm

Quên em, anh như quên cả cuộc đời

Chia tay, mình còn gì ngoài những câu chuyện xưa cũ, những hoài niệm vỡ đôi… Bản thân luôn tự ...
xem thêm

Ads by hihihehe.vn - contact 090-1999-881

Tìm đến ốc đảo xanh tên Maison de Tau của Hội An

“Ở đây cây xanh thật xanh. Cây có mặt ở khắp mọi nơi. Đi qua một khoảng trời xanh mướt ...
xem thêm

Mộc Châu: Vườn địa đàng giữa cao nguyên lộng gió

Mộc Châu chẳng còn là địa danh xa lạ trên bản đồ du lịch Việt, cung đường qua Thung Khe, ...
xem thêm

Đến Nẫu Phú Yên để hít hà vị của biển

Mang một cái tên nghe vô cùng “phiền não” nhưng Nẫu lại có một vẻ cực kì tươi vui. Đến ...
xem thêm

Những thành phố dành riêng cho phái đẹp trong năm 2019

Tokyo (Nhật Bản) – Thành phố tráng lệ đâu chỉ có mỗi hoa anh đào? Thủ đô của Nhật Bản ...
xem thêm

Lông bông khắp đất trời cùng Loongboong Hội An

“Gửi kẻ lãng du cuối trời, khi cuộc sống cần một khoảng lặng, hãy trở về với chúng tôi. Hòa ...
xem thêm

Ở Lâm Đồng có những căn nhà mộng mơ như bước ra từ cổ tích

Giữa Tây Nguyên rộng lớn, hùng vĩ, có một mảnh đất tình mềm mại mang tên Lâm Đồng. Nơi đây ...
xem thêm

ĐĂNG KÝ BIÊN TẬP VIÊN

Bạn có thể đăng nhập và viết bài dưới dạng Người dùng duy nhất ở chuyên mục By-tớ. Nhưng nếu bạn tham gia vào đội ngũ Biên tập viên, bạn có thể tham gia cùng viết bài với chúng tôi ở TẤT CẢ CÁC CHUYÊN MỤC và có những trải nghiệm, kinh nghiệm cực kỳ thú vị.

Để tham gia vào đội ngũ Biên tập viên, hãy gửi tin nhắn cho chúng tôi bằng nhiều cách: Nút hỗ trợ góc phải, Email: staff@hihihehe.vn, Điện thoại, SMS, iMessage, Zalo: +84 090-1999-881.